ΓΕΝΝΑΙΌΤΗΤΑ.

 

Ο γενναίος πρέπει να είναι κατά βάση ρηξικέλευθος, αρνητής των κακών και μπροστάρης. Αυτός που δεν επαφίεται στα εύκολα, που αντιδράει στην αδικία, που μάχεται για το καλό των πολλών αψηφώντας τη δικιά του ζωή. Ο γενναίος πρέπει να παίρνει αποφάσεις υπέρ των πολλών, να στέκεται απέναντι σε ότι επιβουλεύεται την ελευθερία, την ισότητα, την ισονομία των ανθρώπων. Βλέπετε να υπάρχουν σήμερα τέτοιοι άνθρωποι;

Το κακό με τούτη τη ζωή είναι πως δεν μπορείς να πας πάσο. Ούτε να διορθώσεις το λάθος γιατί συνήθως όταν το αντιλαμβάνεσαι-πως έκανες λάθος- είναι αργά.

Ρώτησα σε μιά παρέα αν ήξεραν την Κίρκη Μπέρμαν κι όλοι κούνησαν αρνητικά το κεφάλι. Ύστερα ρώτησα αν ήξεραν τον Άρη Μπέρτα, την Σκαρλετ Ο'χάρα, τον πρίγκηπα Φορντμπράς και το άλογο Ροσινάντε. Κανείς δεν ήξερε τίποτε, όλα αυτά ήταν άγνωστες λέξεις. Ο λόγος περί αθανασίας των ηρώων ή δεν είναι όλοι οι ήρωες τυχεροί. Κι εξάλλου, τι σημασία έχει να σε ξέρουν;

Γιατί τα δύσκολα πράγματα ν αρέσουν σε λίγους; Όλοι βολευόμαστε ή μας αρέσει το εύκολο. Ελάχιστοι επιλέγουν τους δύσβατους δρόμους κι αυτούς τους λέμε "παράξενους". Τι είναι πιο δύσκολο όμως για τον καθένα;

Αν η μουσική, επειδή προυποθέτει πολύ λεπτά συναισθήματα, αποτελεί είδος εκπολιτισμού, ο Γερμανικός λαός παρ ότι διέπρεψε σ αυτήν-δεν διαπρέπει- Μπαχ, Μπετόβεν, Σούμπερτ, Μέντελσον και λοιποί, παρέμεινε απολίτιστος. Οι Γερμανοί παρ όλη την πληθώρα ποιητών, φιλοσόφων, συγγραφέων δεν εκπολιτίσθηκαν ποτέ. Είναι ένας λαός όπως δείχνεται Ιστορικά, γεμάτος άγρια, αντιανθρωπιστικά αισθήματα. Ένας λαός στυφός, ένας λαός κρέας, μάζα! Επικίνδυνος πάντα για την ανθρωπότητα.

Πραγματικά; Δικό μας είναι ότι μπορούμε να προστατεύσουμε; Η πατρίδα, η γυναίκα, οι γονείς; Θεωρητικά φαίνεται σαν αξίωμα.

Σε έναν τέτοιο κόσμο που ζούμε είναι μια σκληρή αλήθεια. Δικό μας δεν είναι τίποτα είναι μια εύκολη απάντηση. Στην αντικειμενική πραγματικότητα πρέπει να υπερασπιστούμε τα επίκτητα "δικά μας".

Ο Καζαντζάκης διδάσκεται σχεδόν σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου. Είναι ίσως ο πιο πολυδιαβασμένος νεοέλληνας συγγραφέας. Εκείνο που μου έχει κάνει μεγάλη εντύπωση από τους ήρωες του, είναι που δε γελάνε ποτέ. Σχεδόν δεν χαμογελούν. Κι αν καμιά σπάνια φορά γίνεται, τότε το γέλιο θα είναι σαρδόνιο ή κανένα υπομειδίαμα του Ζορμπά. Αφύσικο δεν είναι αυτό; το γέλιο που είναι ζωή, είναι χαρά να απουσιάζει από έναν τόσο μεγάλο συγγραφέα;

ΣΥΡΡΑΦΉ, Απ όσα έγραψα κάποτε.